Dura Lex, Sed Lex*

MALUPIT o hindi man kaaya-aya ang batas, ito ang batas.”

Ito ang palagiang sinasabi sa amin noon ng aming mga propesor sa Kolehiyo ng Batas. Ani nila, ang matandang prinsipyong ito ang nagbibigay katatagan sa mga batas ng lipunan, nagbibigay patunay na pantay-pantay ang tingin ng batas sa lahat at nagbibigay katarungan sa pagpapatupad nito.

Dagdag pa nila, ang prinsipyong ito ang saligang batayan sa kaayusan ng lipunan. Kung wala ito ay walang makatarungang batas ang maiaakda at maipatutupad.

Sa biglang tingin ay tama at tila walang maaring ipuna sa prinsipyong ito. Pero hindi natin dapat malimutan na ang Dura Lex, Sed Lex ay may batayan na sinasandigan din. Hindi ito nagmula sa bula, hindi ito putok sa buho.

Dura Lex, Sed Lex does not exists in a vacuum. Ito ay bunga ng karanasan ng tao. Ilan sa mga palagay o presumption na nagbigay buhay sa prinsipyong ito ay ang mga sumusunod:

  • Magiging makatarungan ito (ang batas) para sa lahat;

  • Ipatutupad ito (ang batas) ng walang kinikilingan; at

  • Paiiralin ito (ang batas) sa loob nang isang siste na ginagabayan ng katarungang panlipunan.

Walang saysay at hindi maaring ikatwiran ang Dura Lex, Sed Lex kung hindi makatarungan ang pagpapatupad ng batas, kung tanging ang mga makapangyarihan lamang ang nakikinabang sa biyaya nito, at kung ang sistema kung saan ipaiiral ang batas ay kapos o salat sa katarungang panlipunan.

Isang halimbawa nito ay ang Tax Reformation and Inclusion (TRAIN) Law na kamakailan lamang ay naging batas.

Una, hindi ito makatarungan sa lahat dahil malinaw sa epekto ng mga probisyon nito na ang makikinabang lamang dito ay iilan;

Pangalawa, ang “walang kiling” na pagpapatupad nito ay “kiling mismo” para sa kakaunting makikinabang sa batas na ito;

Pangatlo, ipaiiral ito sa kabila ng katotohanan na ito ay bahagi ng kasalukuyang taxation system na walang duda ay regressive.

Sa ganitong kalalagayan, walang ibig sabihin ang Dura Lex, Sed Lex. Ang ipinaiiral dito ay hindi makatarungang batas, kundi ang pagiging tirano ng minorya laban sa mayorya gamit ang batas.

* * *

Ayon sa Tunay na Pagpapakatao (TPP), “Ang batas ay para sa tao at hindi ang tao ang para sa batas.” Ang katuruan na ito ng TPP ay hinalaw ng mga pari, teologo at pilosopong Pilipino mula sa Lucas 13:10-17; Marcos 3:1-6; Mateo 12:9-14; at Juan 5:1-46. Malinaw mula sa mga talatang ito ng Bagong Tipan, nang prinsipyong Dura Lex, Sed Lex ay depende o nakabatay sa mga batayang palagay na unang nabanggit para maging makatwiran ito.

* * *

Pasyalan ninyo ang Beyond Deadlines sa www.beyonddeadlines.com para sa mga balita sa ating nagbabagang panahon. Sana ay makaugalian ninyo na bisitahin lagi ang website ng Beyond Deadlines. Salamat po. Pasyalan nyo rin ang pahayagang Hataw sa hatawtabloid.com kung saan lumalabas din ang Usaping Bayan tuwing Miyerkoles at Biyernes.

*Ang mga pananaw sa artikulong ito ay sa sumulat.  Maaring hindi ito ang opisyal na posisyon ng Beyond Deadlines. 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.